Stemverklaring Harm Evert Waalkens

"Anders dan de overige leden van de fractie van de Partij van de Arbeid kom ik met betrekking tot de onderbouwing van de missie tot de volgende afwegingen.

Mijn persoonlijk oordeel en mijn persoonlijke verantwoordelijkheid leiden tot mijn oordeel dat ik ernstige twijfels heb bij de missie onder de huidige NAVO-afspraken.

Ik heb niet direct de overtuiging dat deze nieuwe missie voor de Afghanen als voor de regio een verbetering zal brengen en de resultaten zal geven die er nu van verwacht worden.

De motie Marijnissen cs doet echter geen recht aan mijn overtuigingen en zal ik dus niet steunen. Alles overwegende zal ik in het belang van de militairen, diplomaten en ontwikkelingswerkers, die in Afghanistan opereren en zullen opereren, deze nieuwe missie ondersteunen."

ACHTERGROND
Ik sta kritisch tegenover de missie, omdat ik twijfel over de rol van de NAVO en het mandaat van de missie. Nu het parlement de steun voor de missie heeft uitgesproken, vind ik het van groot belang dat er sterk wordt ingezet op opbouw in Afghanistan. De D van development moet in de 3-D benadering een prominente rol krijgen. Ik heb vertrouwen in de inzet van minister Bert Koenders. Samen met mijn collega Chantal Gill'ard zal ik mij in de Kamer inzetten om de juiste balans in de missie te houden en het opbouwwerk de ruimte te geven.
Ik heb bewondering voor de inzet en moed van militairen, diplomaten en ontwikkelingswerkers die in Afghanistan actief zijn. Zij moeten samen met de Afghaanse bevolking het werk doen en daar spreek ik mijn steun voor uit. De samenwerking met de Afghaanse bevolking moet tijdens deze missie goed vorm krijgen, net als de civilisering van de missie.

Plan voor de regio
Opbouw in Afghanistan zal langer duren dan de twee jaar van de nieuwe missie. Om tot een duurzame ontwikkeling te komen is het belangrijk dat er plannen voor de lange termijn gemaakt worden én dat er een plan voor de regio ligt. Uruzgan is maar een deel van Afghanistan en Afghanistan is weer ingebed in de regio. Daarom moeten we in internationaal verband werken aan een plan voor de regio. De Verenigde Naties en de Europese Unie moeten daarin een belangrijke en coordinerende rol krijgen.

De relatie tussen veiligheid en ontwikkeling is een dubbele: er is veiligheid nodig voor ontwikkeling, maar het is zeker ook zo dat ontwikkeling bijdraagt aan een grotere veiligheid. Als één van de redenen waarom Noord-Afghanistan er wel in slaagt om onder meer de papaverteelt te beperken wordt de sterke sociaal-economische positie genoemd.

Scholing
In Uruzgan is 90% van de bevolking analfabeet. Dat is een groot probleem, bijvoorbeeld ook bij de politie. Het uitwisselen van informatie en de controle op bijvoorbeeld grensverkeer en papaverhandel wordt er enorm door bemoeilijkt. Op dit moment krijgen politieagenten een vijfweekse alfabetiseringscursus. Dat moet intensiever. Als we willen bijdragen aan een betere uitvoering van het politiewerk en corruptie willen tegenwerkien, moeten we veel aandacht besteden aan het scholen van agenten. De komende periode moeten we inzetten op trainen, trainen, trainen van de politie, waarbij alfabetiseren een belangrijk punt moet worden. ook in de landbouw, de grootste economische motor in Uruzgan, is het analfabetisme een probleem. Bij het overschakelen van papaver op andere gewassen is scholing over hoe te zaaien, mesten en oogsten. Als je de etiketten op kunstmest niet kunt lezen is dat al een stuk lastiger.

Positie van vrouwen
De positie van vrouwen is in veel delen van Afghanistan verbeterd ten opzichte van de tijd dat de Taliban aan de macht waren. Zo kunnen steeds meer meisjes naar school en hebben vrouwen weer meer rechten. Maar er is nog steeds een wereld te winnen. In projecten die Nederland ondersteunt en in de contacten met de Afghaanse overheid moet de positie van vrouwen en meisjes een continue aandacht krijgen.

Inzetten lokale organisaties
Nederlandse ngo’s die actief zijn in Uruzgan werken samen met lokale partners, zowel binnen als buiten de veiligere zones, de inktvlekken. De samenwerking is essentieel omdat lokale organisaties meer draagvlak onder de bevolking hebben, minder opvallen en dus met een kleiner veiligheidsrisico werken en beter inzicht hebben in wat er moet gebeuren. In de nieuwe missie moet dan ook met zo veel mogelijk (ook aan de Taliban gelieerde) organisaties contact gehouden worden en gesprekken gevoerd.

Papaver
Bij het aanpakken van de papaverteelt moeten we niet alleen kijken naar de teelt, maar ook naar de vraag naar de papaver en het gebruik van drugs. In de regio, onder meer in Iran, is het druggebruik een groot sociaal probleem. Ongeveer éénderde van de drugs gaat naar Europa.
Bij het aanpakken van de teelt staan achter de lijn van de regering: oplossingen liggen in het aanbieden van alternatieven. Daarbij moeten we ons niet alleen richten op saffraanteelt, maar breder inzetten op een sterke agrarische sector.

Rurale ontwikkeling
In Afghanistan en in Uruzgan in het bijzonder ontbreken sterke productieketens. Er moeten markten aangelegd worden en handelsstromen moeten beter op elkaar aansluiten. Dit versterken van de productieketens in Uruzgan lukt alleen in samenwerking met de Afghaanse overheid, bedrijven en ngo's. In de hele keten ontbreekt het aan kennis en infrastructuur. Bestaande pilots moeten uitgerold worden en succesfactoren van geslaagde pilots gebruiken. De rapporten van de WUR en VNO NCW moeten omgezet worden in acties. We zijn blij met de toezegging van de minister dat hij geen plafond voor het budget heeft vastgesteld, maar de grens stelt op de maximale absorptiecapaciteit.
Landbouw, gericht op meerdere sectoren in zowel akkerbouw als veeteelt, is een belangrijk onderdeel in de rurale ontwikkeling. Maar daarnaast moet gewerkt worden aan de infrastructuur: in Uruzgan moet een elektriciteitsnetwerk worden aangelegd. Landbouwers moeten geschoold worden. Het initiatief van Nederland met de FAO om landbouwonderwijs op te zetten is een goede stap.

Infrastructuur opbouw
De absorptiecapaciteit van de nationale en provinciale Afghaanse overheid is belangrijk: hoe lager de capaciteit, hoe minder aan opbouw gedaan kan worden. Het opbouwen van de absorptiecapaciteit moet overal centraal staan, het versterken van de lokale, provinciale en nationale overheid speelt daar een belangrijke rol in. Het betrekken van lokale organisaties is ook essentieel. Alle actoren in Afghanistan moeten betrokken worden, er is extra inzet nodig om de verschillende etnische groepen die nog niet vertegenwoordigd zijn in parlement en overheid te bereiken en te betrekken.