Overheden besteden miljoenen euro's aan communicatie. In Groningen is jarenlang geld gestoken in de campagne 'Er gaat niets boven Groningen', waarmee duidelijk werd gemaakt dat je in onze provincie uitstekend kunt wonen en dat de provincie een prima vestigingsklimaat heeft voor bedrijven.
Met het openbaar worden van een rapport van het bureau KAW over de aanpak van de leefbaarheidsproblematiek van Ganzedijk, zijn we in een klap weer terug bij af. Jarenlange investeringen in een positiever imago van onze provincie zijn in een week tijd grotendeels teniet gedaan. Oost Groningen is in alle media afgeschilderd als een naargeestig en desolaat gebied, waar slechts één oplossing voor is: de bulldozer. De wijze waarop het KAW-rapport over de Ganzedijk in de media is gekomen, is een schoolvoorbeeld van slechte overheidscommunicatie.
Triester dan het aangetaste imago van het gebied, is het leed dat de bewoners van Ganzedijk wordt aangedaan. Je zal als woningbezitter maar het plan hebben om je woning te koop te zetten. Of je zal als kind op het schoolplein vragen naar je hoofd krijgen in de trant van: "Jouw huis wordt zeker ook gesloopt? Waar ga je nu wonen?" Ganzedijk en zijn inwoners zijn gebrandmerkt en moeten in grote onzekerheid de toekomst tegemoet zien.
Hier valt maar één les uit te trekken. Een ingrijpend plan tot sloop moet niet worden gepresenteerd als het niet gepaard gaat met een realistisch en aanvaardbaar perspectief voor de bewoners die door de sloop worden getroffen. Van zo'n plan moet goede herhuisvesting deel uitmaken. Verder is het niet zinvol dit type ingrijpende plannen te lanceren, als er nog geen zekerheid is over de financiering. Woningbouwcorporatie Acantus hoopt op een bijdrage van € 4 miljoen van de rijksoverheid. Maar dat kan jaren op zich laten wachten en dat betekent dat de inwoners jarenlang in onzekerheid verkeren. Dat is onmenselijk en onwenselijk.
Woensdag wordt in een commissie van de Provinciale Staten van Groningen gesproken over Ganzedijk. Voor de PvdA staat vast dat het sloopplan in de vrieskast moet worden gezet. Het mag daar pas weer uit worden gehaald, als er een acceptabel totaalplan met toekomstperspectief en financiële dekking ligt. Bovendien moeten de inwoners van Ganzedijk in de gelegenheid worden gesteld om zelf plannen te ontwikkelen. De PvdA vindt dat lokale gemeenschappen steun verdienen in het ontwikkelen van zogeheten dorpsvisies, waarin inwoners een mee-ontwikkelende rol hebben. Met u in plaats van over u! En zolang er nog geen goed totaalplan is, moet de fysieke leefomgeving van het dorp weer naar een aanvaardbaar peil worden gebracht. Heel simpel gezegd: Acantus moet zijn troep opruimen, de gemeente de openbare ruimte en de bewoners hun eigen terrein op orde brengen.
Ganzedijk staat niet op zichzelf. In de komende decennia komen we nog voor pijnlijke problemen te staan. In het Noordoost- en Oost Groningen is sprake van een doorzettende krimp van het bevolkingsaantal. Dat zien we ook in Noord Friesland, Zuid Limburg en Zeeuws Vlaanderen. Denken dat huizenbouw de krimp kan keren, is een illusie. In veel dorpen blijven bouwkavels voor koopwoningen jarenlang onverkocht en ontstaat een overschot aan huurwoningen. De PvdA in Groningen vindt dat op rijksniveau aandacht moet komen voor de krimpregio's. Herstructurering van woningbestanden, voldoende draagvlak houden voor voorzieningen en het intact houden van de leefbaarheid, dat alles gaat handenvol geld kosten. Maar het is nodig: krimpregio's hebben recht op een fatsoenlijk niveau van welzijn en welvaart. Er wordt nu terecht veel geld uitgetrokken om oude probleemwijken in de steden om te vormen in prachtwijken.
Dit moet worden gevolgd door een programma voor prachtstreken met middelen om de leefbaarheid, de voorzieningen en de woonkwaliteit in de krimpregio’s op peil te houden.
Herstructurering van woningbestanden zal ook dan gepaard gaan met pijnlijke keuzes. Dat vergt van overheden zorgvuldig handelen en communiceren. Politici en ambtenaren kunnen wat dat betreft nog veel leren van goede predikanten. Zij weten dat een preek uiterst somber van inhoud mag zijn, als deze maar eindigt met een hoopvol perspectief. Dat hoopvolle perspectief moet er snel komen voor Ganzedijk en al die andere dorpen en wijken die kampen met vergelijkbare problemen.