Niesco Dubbelboer in debat met tout Groningen, zo leek het. Wat was aangekondigd als een debat tussen Douwe Jan Elzinga, werd een debat tussen alle aanwezigen en Niesco Dubbelboer. Het ging over de gekozen burgemeester. Dubbelboer wil een direct gekozen burgemeester en Elzinga en alle andere Groningers een door de raad gekozen burgemeester.

Dubbelboer had slechts drie argumenten en hij verdient een groot compliment over de wijze waarop hij deze drie argumenten telkens weer in andere woorden wist te herhalen, zonder dat iedereen achteroverzakte met het idee dat ze het al eerder hadden gehoord. Ten eerste was er het feit dat de burger beter bij het bestuur betrokken moest worden. Volgens hem was de direct gekozen burgemeester daarvoor de oplossing. Het tweede argument was dat we als politieke partij open moeten worden en dat dat het best kan, door een direct gekozen burgemeester. Het derde steeds weer herhaalde argument was dat de burger een direct gekozen burgemeester wilde.

Cijferwerpen

Toen hij met dat laatste argument, dat hij staafde met een enquête waaruit zou blijken dat 71 % van de burgers dat willen, om de oren werd geslagen met de 82 % van dezelfde geënquêteerden die een neutrale en dus onmogelijk gekozen burgemeester zou willen, gaf hij grif toe dat uit een ander onderzoek bleek dat 75 % van de onderzoeken niet kloppen. Voor Dubbelboer overigens geen reden om later niet terug te komen op zijn 71 %.

En zo ging het ook met zijn andere argumenten. Elzinga, politici als Marc Calon, Daan Bultje en Jan Köller, bestuursleden als Jakob Roffel, Wim Wildeboer en ondergetekende en gewone leden als Dirk Bart den Ouden, Léon Boer en een aantal mensen die ik niet direct herkende konden onweerlegbare argumenten geven; het was voor Dubbelboer alleen maar aanleiding om zijn punten en percentage te herhalen.

Zo is in de Verenigde Staten, ofwel het Grote Voorbeeld voor directe democratie de opkomst 30 %, ruim onder de opkomst in Nederland. Hoezo zou Dubbelboers plan meer betrokkenheid opleveren. Köller kwam met het voorbeeld Kalinigrad, waar de burgemeester 75 % van de stemmen kreeg en de raad 60 %, verdeeld over diverse partijen. De burgemeester zette de raad faliekant opzij, door steeds op het verschil van 15 % te wijzen. Hij had een groter mandaat. Hoezo versterken van de raad? Overigens was dat toch al merkwaardig: in Dubbelboer’s voorstel zouden de positie van de burgemeester en van de raad versterkt worden. Dat betekent een machtsverschuiving en ik vraag mij af van wie die macht afgenomen zou worden. Ervan uitgaande, dat het niet van het bedrijfsleven kan, betekent het dat de wethouders volstrekt machteloos moeten worden en anders heeft Dubbelboer onzin verkondigt en verliest de raad ook macht.

Financiering

En zo verder. Hoezo zou Niesco’s bescherming tegen particuliere financiering werken, in Amerika zijn ze al vijftig jaar bezig het aan banden te leggen, terwijl de politieke partijen elke verkiezing opnieuw steeds afhankelijker wordt van particulier geld met het bekende ENRON schandaal als gevolg. Eerste kamerlid Jan Hamel benadrukte dat we als PvdA er gewoon intuinen. Het gaat nu om de gezondheidszorg, de pensioenen, de Langmangelden en dergelijke, maar dit kabinet weet de aandacht richting van de kamerleden af te leiden met de discussie over de gekozen burgemeester. Die opmerking werd meer gehoord. Diverse mensen, Hans Gerritsen, Henk Nijboer, riepen de fractie in de Tweede Kamer op om meer kleur op de kaken te laten zien over andere, belangrijker onderwerpen. Uiteindelijk, betoogde Daan Bultje, willen mensen niet naar de stembus, maar goed bestuurd worden.

Niet alleen

Overigens, het moet gezegd, Dubbelboer was niet helemaal alleen in zijn strijd. Eén JS-er nam de rol van Sancho Panza op zich en hield een pleidooi voor populistische leiders.

Mediacratie, zo betoogde Elzinga aan het eind, is echt een risico. Dubbelboer denkt dat de personificering van de politiek niet is tegen te houden en wil daar dus in mee gaan, maar dat lijkt Elzinga een verkeerd idee. Beter eerst de dualisering laten uitwerken. Als die niet werkt, kunnen we over tien jaar wel weer zien. Personificering van de politiek, waarbij we niet meer op partijen, maar op mensen stemmen, is volgens hem slecht, omdat de discussie dan steeds meer over personen en hun karakter zal gaan. In Amerikaanse termen: niet wie het beste beleid heeft voor Irak, maar of Kerry met kerst wel op een oorlogsboot in Vietnam zat.

Na de vergadering liep Dubbelboer als een haas weg, roepende dat het hem werkelijk speet, maar dat hij echt weg moest. Ik geloof hem. Iemand die zo lang, zo dapper, zo breed lachend stand houdt in een zaal die alle argumenten herhaaldelijk ontkracht, is niet bang.