Afgelopen vrijdag was ik in het gevangeniscomplex van Ter Apel en sprak ik met een aantal leden van de ondernemingsraad. Het was voor mij een heel bijzonder bezoek. Ruim 20 jaar geleden was op deze locatie een groot Navo-depot gevestigd, waar ruim 220 Nederlandse werknemers werkten. Doordat de koude oorlog ten einde kwam, werd het depot gesloten. Een klap voor de regionale werkgelegenheid en een sociaal drama. Dat kon niet, dat mocht niet. Er ontstond breed verzet.

Kandidaat (9) William Moorlag

Als vakbondsbestuurder van de ABVAKABO FNV gaf ik leiding aan de acties van het personeel. De gemeente roerde zich en zelfs de Raad van Kerken wierp zich op voor behoud van werkgelegenheid. Martin Zijlstra, toentertijd PvdA-kamerlid en woordvoerder Defensie, trok zich het probleem geweldig aan. Voor en achter de schermen zette hij zich in voor vervangende werkgelegenheid. Met succes. Na meer dan een jaar acties en onzekerheid, kwam een hoge officier naar Ter Apel en deelde het personeel mee dat er een vertrekcentrum van Justitie zou komen. Na het overwinnen van aarzeling en zelfs scepsis storten Defensiemedewerkers zich op omscholingstrajecten. Ze liepen stage bij vrijwel iedere bajes in Noord Nederland en vrijwel iedereen slaagde er in passend werk te vinden.

Het vertrekcentrum van toen is nu uitgegroeid tot een omvangrijk complex van Justitie. Naast de gevangenis is op het terrein ook een asielzoekersopvang van het COA gevestigd en een vestiging van Immigratie- en Naturalisatiedienst. Alles bij elkaar meer dan 600 arbeidsplaatsen, het drievoudige van de werkgelegenheid van het oorspronkelijke Navo-depot!

Maar opnieuw wordt de werkgelegenheid bedreigd. Er is een overschot aan cellen in Nederland. Het ministerie wil dat gedetineerden dichtbij hun woonplaats hun straf ondergaan, dichtbij familie en verwanten. Daar valt veel voor te zeggen, maar het argument is voor Ter Apel niet geldig. In Ter Apel zijn uitsluitend vreemdelingen opgesloten, die geen verblijfstatus hebben en veroordeeld zijn voor misdrijven. Zij keren niet terug in de Nederlandse samenleving, maar worden na het uitzitten van de straf het land uitgezet. Het beleid van Justitie gericht op concentratie van de gevangeniscapaciteit in en nabij de Randstad, deugt niet. Nota bene daar is het werven van geschikt personeel een groot knelpunt. Het sluiten van Ter Apel is onverstandig en ongewenst. De inrichting functioneert uitstekend, de werknemers zijn er trots op hun werk. Ze slagen erin om de sfeer en orde in een populatie van 64 nationaliteiten onder controle te houden. Een prestatie van formaat.

De PvdA heeft zich ingezet voor behoud van dit complex. In 2013 heeft de PvdA verhinderd dat de inrichtingen van Ter Apel en Veenhuizen werden gesloten. Een nieuwe aanslag op de werkgelegenheid in Zuidoost Groningen is niet acceptabel.