Water is van iedereen

Waarom worden waterschapsbestuurders niet gewoon aangewezen ? Kennelijk leeft de politiek meer bij gemeenten en provincies dan bij waterschappen. Is dat terecht? Een simpel antwoord zou zijn, omdat water van iedereen is. Vroeger was dat anders. Toen was betrokkenheid bij het waterbestuur voorbehouden aan hen die bijzondere belangen hadden (zoals grondeigenaars, boeren, gemeenten). Tegenwoordig vinden we dat alle ‘ingezetenen’ belanghebbenden zijn.

Water is van oudsher verbonden met het wel en wee van ons land. Waterbeheer stelt ons in staat onder zeeniveau te leven en op de meest moderne wijze landbouw te bedrijven. Onze ligging aan de Noordzee als delta van grote Europese rivieren heeft onze plaats in de geschiedenis bepaald. Dijken zijn er voor onze veiligheid. Het waterbeheer heeft ook door de eeuwen heen onze welstand bepaald. Dat grote belang is een voorname reden om alle belanghebbenden tot het waterschapsbestuur toe te laten.

In de waterschapsbesturen gaat het niet alleen om veiligheid (dijken, dammen en bergingsgebieden), voldoende water (aanvoer in droge tijden en afvoer in natte), maar ook om schoon water. De wet heeft de zuivering van ons rioolwater aan het waterschap opgedragen. Annex aan het waterbeheer vindt er ook natuurherstel plaats: gekanaliseerde waterlopen gaan weer meanderen (bv in het gebied van de Drentse Aa en de Hunze). Dat leidt tot fraaie en toegankelijke natuur.

Dat alles kost veel geld en daar zijn de waterschapsbelastingen voor. De belangrijkste vraag is dan: wie betaalt, en hoeveel ? U wilt geen geld betalen zonder enige invloed op de besteding daarvan. Om die reden zijn er op 18 maart verkiezingen. U stuurt via uw stem wat er met uw belastinggeld gebeurt.

Voor een eerlijke belastingheffing is democratie nodig, voor democratie een verkiezing en voor een verkiezing de politicus. De burgers kiezen de bestuurders om hen te vertegenwoordigen.

Nederland heeft met zijn zelfstandige waterschappen een uniek waterbestuur. Dat bestuur heeft een eigen territoir, eigen bevoegdheden, eigen geld en een eigen vertegenwoordiging, zowel van de burgers als voor de inbreng van bijzondere belangen vanuit de agrarische sector, het bedrijfsleven en de natuurorganisaties.

Dat bestuur is ook gevoelig gebleken voor schaalvergroting. Er zijn 23 waterschappen over van de meer dan 2000 die er na de Tweede Wereldoorlog nog waren. Er wordt veel geklaagd over verlies aan sturing vanuit de samenleving als gevolg van privatisering; denk bv aan de ziektekostenverzekering, woningbouw, arbeid en onderwijs die vroeger terreinen van specifieke overheidszorg waren. De waterschapsstructuur kan een voorbeeld kan zijn voor burgerinvloed op vitale gemeenschapstaken.

Waar democratische controle ontbreekt, duurt het vaak lang voordat misstanden aan het licht komen. Ook dat is een reden om zuinig op de democratische verkiezing van het waterschapsbestuur te zijn. Het zou goed zijn als de magere verkiezingsopkomst van 2008 (23.6 % voor het waterschap Hunze en Aa’s) in maart aanstaande ruim wordt overtroffen. Het uitbrengen van uw stem gaat in één moeite door met uw stem op het Provinciale Statenlid van uw keuze.

Fons Poelman, Assen
PvdA-lid Algemeen Bestuur Hunze en Aa’s